30 Mart 2011 Çarşamba

Otomasyonun Hayatımızda Kullanımı

Otomasyon teknolojileri gün geçtikçe hayatımızda iyice yer almakta. Bu durumdan şikayetçi olanlar var mı bilmiyorum ama birçok kişiyi memnun ettiğinden şüphe yok. Kendi kendine öğrenen bilgisayarlar, daha önceden tanımlanmamış bir yerde kendi haritalama sistemini çıkartıp ona göre hareket planını çizen robotlar, bilindik adı ile yapay zeka olarak adlandırılan teknolojiler artık tahmin edilemeyecek derecede gelişim sağlıyor.

Peki bu aşamalara nasıl geliniyor? Yani sonuçta bilgisayarın kendi kendine öğrenmesi için öğrenme yöntemleri ve o dilin yapısını aynı insan beynindeki gibi algılayacak şekilde bilgisayarı eğitmek gerekiyor.

Çeşitli tanıma sistemleri buna bir örnek(plaka, yüz gibi), önce eldeki örnekler bilgisayara tanıtılır sonra bilgisayarın bunu yorumlayıp yeni gelen görüntüleri yorumlaması beklenir. Ama mesele yazıyı "anlamak" olunca iş değişiyor, sözünü ettiğim durum Google gibi arama değil ya da Ctrl+F ile word dökümanında arama yapmak değil, çünkü bunlarda belirli anahtar kelimeler veya belli başlı terimler üzerinden gidiliyor.

Mesele yazıyı "anlamak". Tahmin edeceksiniz ki bunlar üzerinde çalışmalarda var ve aktif olarak kullanan birçok kurum var. John Markoff bu konudan bahsediyor, binlerce sayfadan oluşan dava dosyaları buna bir örnek. Yazıyı tarayıp, herhangi bir terim tanımlamadan bile yazının yapısını ortaya çıkarabilen istediğinize kısa zamanda ulaştıracak programlar var. Buna bir örneği programı yapan şirketin müdürü veriyor: "Yazışmalarınızı FBI'ın okuduğunu düşünüyorsanız cümleleriniz genellikle daha basit olur, yazılım bu değişiklikleri farkediyor."  Peki bunu yazılımlar nasıl sağlıyor? Tabii ki dili öğrenerek. Bu konudaki çığır açan olay, yine aynı yazıda geçen Enron Külliyatı olayı. Enron davası ile ilgili 5 milyonu aşan bir e-posta veri tabanı olduğunu öğrenen bilim adamı, 10 bin dolar karşılığında veritabanını satın alarak araştırmacılara ücretsiz olarak açıyor. 2003 yılında yaşanan bu olay birçok yeniliğe zemin oluşturuyor, özellikle dilin işleyişini çözmek isteyenler için. Şimdi daha yeni kaynaklarda söz konusu, bloglar, sosyal paylaşım siteleri, arama motorlarında aranan kelimeler... çoğaltılabilir.

İşin ayrıntısına çok takılmadan sonuca bağlayacak olursak, otomasyon teknolojileri gerçekten güzel işler çıkartıyor ve çıkartmaya devam edecek gibi. Son olarak bilinen bir örnek ve az bilinen bir örnek ile konu kafamızda daha çok şekillenir diye düşünüyorum. Bilinen örnek; Google Translate, gelişimini izleyenler bilir, gerçekten güzel işler çıkartıyor kendi kendine öğrenen yapısı ve bunun için gerekli öğretme işini kullanıcılardan doğrulayarak ilerlemesi gerçekten kendisine hayran bıraktırıyor. Az bilinen örnek ise yine bir Google servisi, RecordedFuture (kayıtlı gelecek) adından da anlaşılacağı üzere geleceğe yönelik tahminler yapıyor. Google veritabanını bir düşünün, bu yazılım elindeki bu veritabanı ile geleceğe yönelik çıkarımlar yapıyor. Biraz araştırma ile yaptığı çıkarımları görebilirsiniz, birçok alanda işe yarar sonuçlar getirebiliyor.
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...