4 Mart 2012 Pazar

Teknogirişim İş Planı Hazırlama Sürecine Dair Notlar

Merhaba arkadaşlar,
Teknogirişim İş planı Hazırlama
Teknogirişim ön başvuru sonuçları açıklanmasının ardından başarılı olanlarda bir iş planı hazırlama telaşı başladı. İş planı hazırlığı ve teknogirişim mülakatları hakkında gerek yorumlarda gerekse maillerde sorular geliyor. Vakit darlığından hepsini cevaplandıramıyorum, onun yerine küçük çaplı da olsa bir yazı yazma kararı aldım. Yazacaklarım iş planı dosyasına bakarken aklıma gelen ayrıntılar olacak, gözden kaçıracağım birçok şey olacaktır. Sadece fikir vermesi ve birçok kişiye yabancı olan iş planı hazırlama meselesine bir adım atması açısından faydası olacağını düşündüğüm için yazıyorum bu yazıyı.

Başlangıçta uyarmam gereken bir diğer husus da şu; Ben profosyonel bir çalışan değilim. Sadece süreçten geçmişliğim ve takip etmişliğim var. İş planı hazırlama mevzuu başlı başına dersleri verilen kapsamlı bir konu olduğunu unutmamak gerekir. Yazacaklarım sadece kendi görüşlerim ve tavsiyelerim olacaktır, yanlış yaklaşımlarım, eksik bilgilerim kesinlikle vardır, yazacağım konular geçen seneye göre olacağı için ve bu senenin başvuru dosyalarını incelemeye fırsatım olmadığı için güncel olmayan konular olabilir. Bütün bunları bilerek yazacağım maddeleri okursanız sevinirim. Bakarken not alma şeklinde madde madde aşağıya sıralıyorum.


  • İş fikri özeti kısmı aslında ön başvuruda verdiğiniz için size tanıdık gelecek bir konu. Aynısını tekrar istiyorlar diyebiliriz ancak bu sefer biraz daha ayrıntılara inerek vermeniz faydanıza olacaktır. İş fikri özetini biraz daha geniş tutmanız, hayal gücünüzü kağıda yansıtmanız avantajınıza olacaktır. Mülakatta anlatırım rahatlığına düşmemenizi tavsiye ederim. Söz uçar yazı kalır.
  • İş fikrinizin ortaya çıkış nedeni ve pazarın buna ihtiyacı olduğu konusunda ikna etmeniz lazım. Sunduğunuz teknoloji belki çok değerli olabilir ancak siz bu projeyi yaptıktan sonra uygulanabilirliği ve satılabilir olması da önemli. Tamam devlet yardım ediyor ama birde onların açısından bakın satılmayacak afaki bir projeye kim yardım eder? Siz savaş uçağına farklı bir füze fırtlatma sistemi yaparsınız ama bunu satmanız dışarıdan bakan biri için mümkün değildir. Bu açıdan ikna etmeniz lazım, ben bu fikri yaptıktan sonra şu şu aşamaları gerçekteştirerek devam etmeyi düşünüyorum diye.
  • İş fikrinizi gerçekleştirirken uygulayacağınız teknikleri yazarken genel hatlardan başlayıp özele gitmeniz faydanıza olabilir. Yani bu fikir için benim 4 ana adımım var her biri içinde dallara ayrılıyor, bunları yapmanın teknikleri de şunlardır diye açıklamanız lazım. Burada kasıt yapacağınız projenin kodları değil, nasıl yapıldığını bildiğinizi göstermenizdir. Yukarıda uçak örneği verdik ondan devam edersek, siz avionik sistemlere hakim olduğunuzu anlatmadan bunu yapacağınıza inandıramazsınız kimseyi. Başka bir örnek, yazılım yapacaksınız ama kullanacağınız programı belirlememişsiniz, hangi dil ile yapacağınızın analizini yapmamışsınız gibi belirsizlikler burada aşılmalı.
  • İş fikri çıktınızın ortaya çıkartacağı ürün elbette önemli, bu ürün size çok güzel paralar da kazandırabilir, piyasanın da ihtiyacı olan bir ürün olabilir ancak iş fikri çıktısı olarak bakanlığın istediği diğer önemli bir hususda bu yaptığın ürün ülkeye ne katıyor? Yani nasıl bir teknolojik ilerleme sağlayacağız bu ürün ile? Faydası ne olacak, hangi alanlara katkısı olacak? Geliştirilmeye devam ederse ülkemize kazancı ne olacak? Bu konuyu ayrıntılı düşünüp aktarmanız gerekiyor.
  • Yaptığınız ürünün yurtdışı veya yurtiçinde birebir aynısının olmaması gerekiyor. Ama mutlaka benzer teknolojiler vardır. Diğer teknolojilere göre üstünlüğü ne olacak? Nasıl bir avantaj sağlayacak? Burada yazacağınız maddeler sizin konuya hakimiyetinizi gösterir. Literatür araştırması yaptığınızı ve ayrıntılı düşünceleriniz olduğunu gösterir. Eğer eksiklik hissediyorsanız bu konuda, ürününüze benzer ürünler hakkında alınmış patentleri incelemenizde fayda var. Zaten ileriki süreçlerde patent incelemeniz kaçınılmaz olacaktır. Faydasını da görürsünüz.
  • İş zaman çubuk grafiği bir nevi sizin planlarınızın tam olarak kağıda dökülmüş halidir. İş paketleriniz için herbir faaliyeti ayırıp bunlar hakkında ay ay hangi aşamaya gelmeyi planladığınızı yazmalısınız. İş paketinden kasıt projenizin ana adımlarıdır. Mesela bir robot üreteceksiniz, iş paketleri neler olur? Robotun iskeletinin tasarımı, elektronik devrelerin tasarımı-üretimi, yönlendirme-kontrol- mekanizmasının yapılması, prototip üretimi gibi aşamalar iş paketleriniz olabilir. Her paketiniz için faaliyetleri adımlarını yazıp aylara dağıtırken mantıklı davranmanız gerekir. Siz daha mekanik tasarım ile uğraşırken protoip testine de başlayacağınızı söylerseniz biraz saçma olur değil mi? Ürününüzün adımlarını en iyi siz bilirsiniz ve bunların gerçekleştirilme aşamalarını adım adım ana başlıklarla yazmalısınız.
  •  İş paketlerini yukarıda biraz açıkladık. Her biri için izleyeceğiniz adımı yazmanız gerekiyor(konuya hakim olduğunuzu göstereceğiniz yer). Bu iş paketinde neyi tamamlarsak başarılı oluruz? Yapacağınız ürün iş paketleri toplamından olacağı için anlatacağınız iş paketinin diğer iş paketlerine etkisi ve projenizdeki kapsama alanı nedir? Bunları ayrıntılı yazmanız faydalı olur.
  • En önemli hususlardan biri de bütçe detayıdır. Hazırlayacağınız bütçe detayını iyi düşünmeli ona göre hareket etmelisiniz. Projenizde ihtiyaç olabilecek malzemeleri/ürünleri bir liste halinde fiyatı ile birlikte yazacağınız kısımdır ve gerçekçi olması gerekmektedir. Siz oraya 80binlik maaş 20binlik diğer giderler yazarsanız, kusura bakmayın bu projeden yemek yemeye niyetinde görülürsünüz. Zaten kendilerine göre belirledikleri maksimum maaş kriterleri vardır ve üstüne izin vermezler. Alacağınız ürünler içinde ayrıntılı bir döküm yapmanız ve bunları kalem kalem yazmanız inandırıcılığınızı arttırır. Proforma fatura diye bir kavram var bilmeyenler Google'dan araştırabilir. Bu faturayı illa şirketlerden almanıza gerek yok, artık birçok ürünün internette satışı var ve internetteki sayfasının bir resmini fiyatı ile birlikte ek olarak vermeniz ekibi etkileyecektir.
  • Bütçe detayında yazılacak ayrıntıları baştan kestirmek zor olabiliyor. Bazende beklemediğiniz ürünler veya unuttuğunuz ürünler olabiliyor. Bunları ileride bir dilekçe ile birbirine aktarım yapabiliyorsunuz ama baştan verirken bazı alanları hafif ve abartmadan geniş tutmakta fayda var. Mesela sizin projeniz tamamen dirençlerden oluşuyor ama oraya direk direnç fiyatı yazmanıza gerek yok, belki ileride birde kapasitör gerekecek? buna çözüm olarak "elektronik devre elemanları" yazarsanız hepsini kapsamış olur. Ama dediğim gibi hafif geniş tutmak lazım, çok geniş tutmak zararınıza olur.
  • Proje kapsamı dışındaki harcamaları kabul etmiyorlar. Oraya fatura olarak kendinize aldığınız cep telefonunu, traş makinasını filan sunmayı düşünmeyin yani. Kira gideri destek dışında kalıyor. Home ofis, yani şirket adresi olarak evi göstermenizde bir sakınca yok. Bu sizi ilk etapta kira giderinden kurtaracaktır. Ancak Genel işletme giderleri altında verdiğiniz elektrik, su, telefon, aidat giderleri için önemli husus sirketiniz adınıza olmasıdır. Babanız adına kesilmiş bir elektrik faturası ile giderseniz gülerler :)
  • Şirket türü ise size kalmış bir husus. Bunda Şahıs ve Limited Şirketi olmak üzere iki tercihiniz var. Şahıs şirketi kurmanın masrafı az ve tek kişi ile yapılan şirketler oluyor. Ortak yok. Eğer ortağınız var ise mecburen limited olmak zorunda zaten. İleride yatırım alma gibi bir planınız var ise şimdiden limited kurmanız faydalı olur. Zaten kuruluş giderleri destek kapsamında, bütün masraflarını karşılıyor bakanlık.
  • Finansal planı yazarken hesap kitap bildiğinizi göstermeniz lazım. Yani tamam güzel mühendis olabilirsiniz, çok çılgın projeler üretebilirsiniz ancak aynı zamanda şirketiniz olacak ve bu hususlarıda bilmeniz gerekecek. Sabah akşam deli gibi kod yazmak projenizi satmanız için yetmiyor maalesef. Finans kısmı, gelirler giderler neler olacak bunların analizi çok önemli bir adım ve şirketi batırmayacağınıza, az biraz hesap kitap bildiğinize bakanlığı inandırmanız lazım.
  • Son kısım ise ve  aynı zamanda bizim son maddemiz, pazar ile alakalı. Pazar payı, olası müşteriler, rekabet, ithalat-ihracat konuları var ki bunları yazmak beni aşıyor. Bu konuların uzmanlarının yazdığı yazıları okumanızda fayda var. SWOT Analizi nedir diye bir Google araması size birçok şey katabilir :) Önemli bir konudur, geçiştirmemek gerekiyor.



Girişte dediğim gibi bunlar sadece iş planına bakınca aklıma gelen notlar. Yazdıklarım kesin şeyler değil tavsiyelerdir. Sorularınız var ise yorumlarda sorabilirsiniz, elimden geldiğince cevaplamaya çalışırım. 

Bu konu hakkında internette yazılmış bir yazı yok galiba, bu yazının daha çok kişiye yayılması içinde Facebook, Twitter, +1 gibi butonları kullanırsanız, okunduğunu ve faydası dokunduğunu görmek beni mutlu eder. Sizin projelerinizden beklediğiniz geri dönüşü bir yazıyı yazan da okuyanlardan bekliyor, anlayışla karşılayacağınıza eminim.

Önemli bir not daha var, Teknogirişim Derneği diye bir oluşumdan haberiniz yoksa hemen araştırın. Yaptıkları faaliyetleri ve seminerleri kaçırmayın. İş planı hazırlama konusunda yardımcı oluyorlar. Zaten kazandıktan sonra içli dışlı olmanız gereken bir dernek, güzel işler yapıyorlar.
[İmla hataları için kusura bakmayın, dar vakit]
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...